glosariu-asturian

Glosariu de términos basáu na "Terminoloxía d'Internet y d'interfaces pa programes Informáticos en Llingua Asturiana" de l'Academia de la Llingua Asturiana (añu 2008), y de postreres aportaciones de SOFTASTUR aprobaes pola ALLA.

  • English

    Asturian

    Descripción

    about

    tocante a

    Tocante a los creadores d'una aplicación o al so funcionamientu.

    access counter

    contador d'accesu

    Programa o sistema capaz de cuntar el númberu d'accesos a un recursu de la rede. Por exemplu, contador de páxines descargaes d'un serviciu Web.

    access provider

    fornidor d'accesu

    Empresa que facilita l'accesu a Internet a los sos potenciales usuarios.

    active link

    enllaz activu

    Conexón ente dos recursos d'Internet acabante d'activar.

    Add

    Amestar

    Axuntar ficheros a un mensaxe

    addressing

    direccionamientu

    Fechu d'afitar unes señes d'Internet y/o un nome simbólicu.

    Adjustments

    Axustes

    D'una configuración

    Adsl

    Adsl

    Teunoloxía pa redes d'accesu qu'emplega los pares de cobre de telefonía convencional. (Del Asymetric Digital Subscriber Line)

    advanced search

    gueta avanzada

    Clas de busca onde se-y da una bayura d'opciones al usuariu; por exemplu, guetar resultaos concretos nuna llingua, un tipu de ficheru determináu, datos dientro d'unes feches daes, etc. Delles vegaes tamién se suel dexar a los usuarios la posibilidá d'emplegar espresiones con operadores como "y" ó "o" col envís d'enanchar los resultaos de la busca.

    aliasing

    denomación

    Procesu pel que s'individualiza a daquién con un ñomatu o alcuñu.

    anchor

    ancla

    Destín d'un enllaz nuna páxina Web.

    applet

    applet

    Programa de pequeñu tamañu preparáu pa ser espardíu al traviés de la rede. Ta basáu en teunoloxía Java. Del mesmu mou que los "plugin", el casu más espardíu ye'l d'un programa que ta inxertu nuna páxina Web y que s'executa dientro d'un navegador; por exemplu, pa facer una animación dientro de la páxina o pa iguar un gráficu interactivu.

    article-posting

    artículu de discutiniu

    Mensaxe qu'unvía un usuariu a un serviciu de noticies d'Internet o a un foru. Hai d'estremar ente esta clas de mensaxe y lo que ye un mensaxe electrónicu que tien como destinatariu un usuariu concretu o grupu d'usuarios. Nesti casu, el mensaxe avez espublizase nuna páxina Web o n'otru mediu asemeyáu.

    at sign @

    arroba @

    Caráuter emplegáu pa separtar el nome d'un usuariu del nome d'una máquina [empresa, institución]. Úsase por exemplu nes direiciones de corréu electrónicu, pudiendo estremar el nome del usuariu (a la esquierda de la @) del nome del sirvidor o dominiu de la empresa que-y ufierta'l serviciu (a la derecha de la @). Exemplu: xurde@lamioempresa.com = xurde ye'l usuariu dientro de lamioempresa.com.

    ATM

    ATM

    Teunoloxía de comunicaciones de nivel 2/3 sofitada na tresferencia sincrónica de caxelles de datos. (Del Asynchronous Transfer Mode)

    Attach

    Axuntar

    axuntar: v. Poner xuntu o [más] xuntu. Axunta la imaxe al corréu. Axunta un videu al testu.

    attachment

    axuntu

    Ficheru que s'unvía como parte d'un mensaxe de corréu electrónicu. Por exemplu, si nos pruye unviar un corréu y amás del testu queremos mandar una semeya.

    autocomplete

    autocompletar

    Capacidá de dellos programes pa completar pallabres que l'usuariu ta escribiendo ensin falta de calcar toles lletres.

    avatar

    avatar

    Semeya qu'acompanga al nome d'un usuariu o "nickname".

    backbone

    cadarma

    Nucleu de la rede d'un operador de comunicaciones.

    backdoor

    puerta d'atrás

    Sistema non documentáu d'entrada a una aplicación informática que pasa percima los mecanismos de control d'accesu a la mesma.

    bit

    bit

    Unidá d'información binaria que ye a almacenar un ceru o un ún.

    bits per second

    bits per segundu

    Midida de velocidá de tresmisión que contabiliza los bits tresmitíos nun segundu.

    B.C.C. blind carbon copy

    copia tapecida, b.c.c.

    Señes electróniques d'un destinatariu non principal del mensaxe al que se-y unvía una copia del mesmu ensin que'l restu de los destinatarios lo sepan.

    blind signature

    robla tapecida

    Tipu de robla dixital qu'amazcara'l mensaxe orixinal.

    blocker

    pilancu

    elementu informáticu que torga que dalguna orde o programa s'execute.

    blog

    blog, blogue

    Sitiu Web onde un autor escribe los sos artículos (tamién se conoz como "wbelog o cuadernu bitácora). El restu d'usuarios, llueu d'inscribise, pue facer comentarios a los mesmo y, pel so llau, l'autor orixinal pue retrucalos. Fórmase, asina, un diálogu ente autor y llectores. Esta ye una de les teunoloxíes conocíes baxo'l nome de Web 2.0.

    bookmark

    marcador, enllaz preferíu

    Marca venceyada a un recursu d'Internet pa la so llocalización posterior.

    bounce message

    mensaxe torgáu

    Mensaxe que nun ye a mandase por dalgún error o problema. Por exemplu, cuando s'unvía un corréu electrónicu y les señes nun yeren reales.

    Box

    Caxa

    Elementu de forma rectangular onde s'asitien (o pueden asitiase) otros elementos.

    broadband network

    rede de banda ancha

    Conxuntu de redes de comunicaciones qu'ufren a los sos usuarios grandes anchos de banda.

    broken link

    enllaz francíu

    Conexón ente dos recursos d'Internet que nun funciona pola mor de causes como la non actualización, fallu na rede de comunicaciones, etc.

    business to administration (B2A)

    teunoloxíes negociu a alministración, B2A

    Teunoloxíes que dexen a un negociu comunicase cola alministración pública emplegando medios informáticos. En dalgunes ocasiones tamién se noma G2B (Government to Consumer)

    business to business technologies (B2B)

    teunoloxíes negociu a negociu, B2B

    Mena de comerciu electrónicu que se desendolca ente sistemes d'atropamientu y venta d'empreses. En xeneral nun-yos fai falta participación humana darréu que son programes informáticos xeneraos de mou automáticu.

    business to consumer technologies (B2C)

    teunoloxíes negociu a veceru, B2C

    Mena de comerciu electrónicu que se desendolca ente empreses y particulares al traviés de sistemes Web.

    byte

    byte

    Unidá d'información formada por 8 bits.

    cable modem

    módem de cable

    Preséu que val pa coneutar l'equipu d'un usuariu o la so rede llocal con una rede de cable.

    Cancel

    Encaboxar

    Evitar qu'un procesu continue, detener una tresferencia de datos.

    cc

    con copia, c.c.

    Señes electróniques d'un destinatariu non principal del mensaxe al que se-y unvía una copia del mesmu.

    CD image

    Imaxe de CD, Calcu de CD

    Copia esauta d'un cd nun ficheru.

    Cell

    Caxella

    Caxa pequeña pa contener datos mui concretos. [ex: les caxelles d'una fueya de cálculu o d'un formulariu web]

    channels screen saver

    curiapantalles

    Imaxe o animación qu'anubre lo qu'hai nuna pantalla del ordenador llueu d'un ciertu tiempu d'inactividá.

    chat

    chat, charra

    Serviciu que-y da a la xente la posibilidá de comunicase pente medies de mensaxes de testu.

    Check button

    Caxellu de marcáu

    Pequeña caxa d'un formulariu p'activar/marcar una opción.

    Choose

    Escoyer

    Buscar [la meyor d'ente delles coses, d'ente delles persones]

    click rate

    porcentaxe d'accesu

    Tasa d'accesos qu'algama un enllaz o anunciu d'una fueya Web. L'éxitu mídese cuntando'l númberu de vegaes qu'un usuariu calca pa solicitar el nuevu recursu.

    client-side

    del llau del veceru

    Cualquier mena d'actividá que se fai per parte del solicitante d'un serviciu o recursu.

    Clipboard

    Cartafueyu

    Llugar temporal p'atroxar documentos o ficheros

    Clone CD

    Espeyar CD

    Facer un calcu o una imaxe d'un CD

    Close

    Zarrar

    Una ventana, aplicación, etc.

    closing tag

    marca de pieslle, etiqueta de pieslle

    Etiqueta que fixa'l final de dalgún tipu d'elementu o descripción "XML".

    Column

    Columna

    Conxuntu d'elementos que s'amuesen ordenaos un detrás d'otru en vertical [caxellos nuna fueya de cálculu, etc.]

    Common Gateway Interface (CGI)

    interfaz d'accesu común, CGI

    Teunoloxía p'acceder a recursos Web xeneraos al empar que la petición d'esos recursos, pola mor de la execución d'un programa informáticu.

    communications Protocol

    protocolu de comunicaciones

    Protocolu que define cómo son los mensaxes qu'intercambien dos aplicaciones informátiques y l'orde de los mesmos. Puen organizase de mou que dellos protocolos collaboren pa facer dalgún tipu de comunicación.

    Configure

    Configurar

    Una aplicación

    consumer to consumer technologies (C2C)

    teunoloxíes veceru a veceru, C2C

    Mena de comerciu electrónicu que se desendolca ente consumidores pente medies del intercambéu de correos electrónicos o l'usu de teunoloxíes "P2P".

    content provider

    fornidor de conteníu

    Empresa que facilita conteníos que se puen algamar al traviés de la rede Internet.

    cookie

    cookie

    Conxuntu de datos amestaos a una variable qu'un sirvidor Web axunta nel ordenador del usuariu pal so posterior emplegu en xeres como adautación de conteníos, control d'accesu, etc.

    cool site

    sitiu prestosu

    Portal o sitiu perencamentáu polos usuarios de la rede.

    Copy

    Copiar

    Un ficheru, un testu, etc...

    cordless modem

    módem inalámbricu

    Preséu que val pa coneutar un conxuntu d'equipos informáticos a una rede llocal a traviés de radio frecuencia.

    Corrupt

    toriáu

    Ficheru, ficheros, parte d'un software o sistema de ficheros que nun puede usase porque te dañáu o qué tien dalgún fallu.

    corrupted

    toriáu

    Ficheru, ficheros, parte d'un software o sistema de ficheros que nun puede usase porque te dañáu o qué tien dalgún fallu.

    Cut

    Cortar, Frañir

    Eliminar un ficheru, un testu, etc, calteniendolu na memoria volátil

    cyberaddict

    ciberadictu

    Persona qu'emplega de mou continuáu los servicios d'Internet. Por exemplu, un tipu d'adición enforma espardida ye la de falar con xente nos chats.

    cybercafe

    cibercafé, ciberchigre

    Establecimientu onde s'ufierta un accesu a Internet pagando. Nun tien porqué ufiertar café, bebíes nin daqué pa comer, magar que dacuandu tenga máquines autoxestionables polos veceros. Davezu, l'accesu cóbrase a los usuarios per minutos o hores.

    cybercash

    dineru electrónicu

    Equivalente monetariu que s'emplega nos sistemes informáticos pa facer operaciones comerciales.

    cybercommunity

    comuña virtual

    Estaya de la población que s'amiesta a Internet.

    cyberethics

    ciberética

    Comportamientu afitáu socialmente y d'aplicación a tolos sistemes que cinquen a Internet o, tamién, conxuntu de regles que rixen el comportamientu d'un usuariu nun serviciu.

    cyberspace

    ciberespaciu

    Espaciu virtual que se fai o configura al amestase a una rede informática.

    Delete

    Desaniciar

    Facer que un ficheru, testu, etc... dexe de tar disponible.

    Delete (Unsubscribe)

    Esborrar

    Desapuntase d'un sitiu

    Device

    Preséu

    Aparatu que trabaya con un ordenador pa una función concreta. Por exemplu un llector de cd o mp3

    dial-up ratio

    númberu d'abonaos per llinia

    Númberu de persones coneutaes a la rede en comparanza col númberu total d'abonaos.

    dialup access

    conexón conmutada, conexón per llinia conmutada, conexón telefónica

    Clas de conexón que se fai pela llinia telefónica. El términu "conmutada" fai referencia al tipu de rede que s'emplega nesti accesu, denomada esta rede telefónica conmutada (RTC) o tamién rede telefónica básica (RTB).

    digital id

    carné dixital, carné electrónicu

    Documentu d'identidá codificáu dixitalmente que caltién datos biométricos del propietariu. Dexa a esti la posibilidá d'emplegalu como certificáu dixital.

    digital newstand

    quioscu virtual

    Sitiu n'Internet onde se puen lleer noticies.

    digital signature

    robla dixital

    Clave xenerada por un usuariu d'Internet qu'afita que'l documentu que la caltién ye propiedá del mentáu usuariu.

    discussion thread

    filu de discutiniu

    Conxuntu de comentarios, entrugues o respuestes rellacionaes con un tema que van conformando una conversión o discusión nun foru.

    distribution list

    llista de corréu

    Llista de cuentes de corréu electrónicu que se pue definir pa unviar al empar mensaxes a toles cuentes incluyíes nella.

    domain name

    nome de dominiu

    Nome que se-y da a un conxuntu de señes d'Internet rellacionáu con una compañía, institución, grupu o organización.

    domain name server (DNS)

    sirvidor de nomes de dominiu, DNS

    Ordenador qu'amiesta un programa específicu que-y permite facer traducciones entre direiciones IP y nomes simbólicos y al revés.

    domain name system (DNS)

    sistema de nomes de dominiu, DNS

    Serviciu d'Internet que dexa la posibilidá d'algamar la direición IP d'un ordenador amestáu a la rede pente medies del so nome simbólicu y al revés.

    download

    baxar

    Tresmitir dalguna información dende un allugamientu remotu hasta l'equipu llocal. D'esti mou podemos referinos a la descarga o baxada de ficheros, de corréu electrónicu, etc.

    Dropbox

    Caxa estenderexable

    Caxa non editable qu'estenderexa p'amosar delles opciones

    dynamic HTML

    HTML dinámicu

    Conxuntu formáu por HTML, Javascript y Capes (Layers) que-y dan movimientu a una fueya Web.

    dynamic link

    enllaz dinámicu

    Conexón ente dos recursos d'Internet que puen camudar col pasu'l tiempu o por dalgún motivu.

    e-mail

    corréu electrónicu, e-mail

    Testu, semeya o cualquier otra mena de ficheru que se pue unviar a ún o a dellos destinatarios per aciu del serviciu de tresmisión asíncrona.

    E-mailbot

    xestor automáticu de corréu electrónicu

    Programa que dexa la posibilidá del tratamientu automáticu de los correos electrónicos. El casu más espardíu ye'l d'un programa que llee los correos, algama información y respuende a dalgunos d'ellos automáticamente. Si nun ye a xenerar una rempuesta, tresllada'l mensaxe al destinatariu final,

    Edit

    Editar

    Un testu, una imaxe...

    electronic address

    señes electróniques

    Identificador d'una caxa de corréu electrónicu. Tamién pue referise a unes señes d'Internet.

    electronic cheque

    xeque electrónicu

    Ferramienta asemeyada a un xeque tradicional con robla dixital d'un usuariu pa facer un pagu.

    electronic commerce

    comerciu electrónicu

    Conxuntu de teunoloxíes rellacionaes cola venta de productos na rede. Danse delles menes de comerciu na rede, ente les que destaquen el B2C que se fai ente un sistema electrónicu y un usuariu humanu y el B2B que se fai ente dos sistemes informáticos.

    electronic conference

    conferencia electrónica

    Aconceyamientu non presencial d'una o delles persones que se fai pente medies d'un sistema informáticu.

    electronic form

    formulariu electrónicu

    Conxuntu de campos editables emplegaos polos sistemes Web pa recoyer datos ufiertaos pol usuariu.

    electronic highway

    autopista de la información

    Términu usáu orixinalmente pa facer referencia a Internet. Magar del so aniciu como términu del calter popular, anguaño emplégase menos, darréu que "Internet" ye agora'l términu más espardíu.

    electronic journalism

    periodismu dixital

    Periodismu que se fai espublizando les noticies en servicios d'anuncies d'Internet.

    electronic magazine

    revista electrónica

    Conxuntu de documentos de noticies y artículos en formatu electrónicu.

    electronic shopping mall

    centru comercial electrónicu

    Sitiu n'Internet onde s'afayen "tiendes" onde se puen mercar productos estremaos.

    electronic wallet

    monederu electrónicu

    Les perres electróniques faen referencia al intercambéu monetariu per medios electrónicos. Esti intercambéu implica davezu l'usu d'unos programes específicos, un ordenador, una conexón a Internet y dalgún mediu del que se saquen les perres llueu de la operación electrónica (una tarxeta de creitu, una cuenta nel bancu, ...).

    emoticon

    emoticonu, fustax

    Conxuntu de carauteres o gráficu pequeñu que representa una espresión facial y un sentimientu humanu. Por exemplu representa una cara allegre.

    encryption

    cifráu

    Aición pente medies de la qu'una pallabra clave tresforma una cadena d'entrada orixinal ensin la mentada pallabra clave.

    Error

    Fallu

    Problema d'un sistema al facer una operación.

    European backbone

    cadarma de comunicaciones européa

    Rede européa empobinada a la investigación nel campu de les telecomunicaciones.

    Exceed

    Perpasar

    Pasar dalguna triba de llende.

    Exit

    Colar

    D'una aplicación o sistema.

    Export

    Esportar

    Sacar un ficheru, una base de datos, etc d'un sistema pa llevalu a otru o de un formatu o otru distintu.

    Extensible Markup Language (XML)

    XML

    Sistema de descripción de llingües pal intercambéu d'información semiestructurada en formatu testu.

    File

    Ficheru

    Cuando va inxertáu nel menú d'una aplicación.

    File (Archive)

    Archivu

    Conxuntu de ficheros

    file transfer protocol (FTP)

    protocolu de tresferencia de ficheros, FTP

    Protocolu del nivel d'aplicación empobináu a la tresferencia de ficheros ente dos ordenadores coneutaos a una rede.

    Find

    Atopar

    Dar con algo nuna busca

    firewall

    tornafuéu, muria de seguranza

    Sistema pa la proteición de redes corporatives qu'emplega una estratexa de filtráu y torga que dellos mensaxes que se camienten peligrosos puean entrar na rede que se quier protexer.

    flame

    envizcar

    Unviar mensaxes ofensibles a un usuariu pa provocalu. Por exemplu, un mensaxe nun foru d'Internet onde s'insulta a daquién.

    Folder

    Direutoriu

    Ficheru que contién otros ficheros

    follow a link

    calcar un enllaz

    Dar con un enllaz Web faciendo que se descargue'l documentu al que se refier.

    Font

    Fonte

    Tipografía dixital. (Códigu fonte): forma non compilada d'una aplicación.

    Format

    Formatu

    Distintes formes pa guardar un ficheru, o distintes formes y estilos que se-y puede dar a un testu, semeya, etc...

    forum

    foru

    Sitiu onde ye posible espublizar mensaxes y/o responder a mensaxes espublizaos. Xeneralmente encadármase en conversaciones y emplégase polos usuarios pa dar la so opinión sobre temes estremaos. Podría asociase a entornos de discutiniu tradicionales como'l conceyu abiertu.

    frames technology

    teunoloxía de marcos

    Mou d'encadarmar una fueya Web pente medies de marcos independientes que dexen amestar otres fueyes. Anguaño considérase un diseñu desfasáu.

    Frequently Asked Questions (FAQ)

    entrugues más frecuentes, FAQ

    Sistema d'ayuda a los usuarios d'un serviciu d'Internet que respuende a les preguntes que más se faen.

    Grid

    Rexella

    ...

    Go to

    Dir a

    Saltar de un sitiu a otru nuna páxina web por exemplu.

    Help

    Aida

    Conxuntu de documentos qu'espliquen el funcionamientu d'un sistema o una aplicación.

    Hide

    Anubrir

    Facer que un elementu dexe de tar visible.

    high-speed digital subscriber line (HDSL)

    HDSL

    Llinia d'abonáu dixital d'alta velocidá.

    History

    Historia

    Rexistru de movimientos d'una aplicación

    hit

    accesu

    Mou d'algamar un documentu ufiertáu pente medies d'un serviciu.

    home page

    páxina d'aniciu

    Fueya que se pue configurar nun navegador Web pa ser la que carga de mano al arrincalu.

    hosting

    agospiamientu

    Darréu de facer una páxina Web, hai qu'espublizala nun sirvidor que caltenga l'accesu permanente a Internet pa que los usuarios puean entrar. Poro, pídese a una empresa que dexe parte del discu duru d'ún de los sos sirvidores pa copiar los ficheros que necesita la páxina en cuestión. L'aición y el fechu de copiar los ficheros denómase "Hosting". Tamién al sitiu y al contratu, en casu de que'l serviciu seya de pagu.

    hot area

    estaya activa

    Fastera d'una fueya Web onde se calca p'acceder a daqué.

    hotlist

    llista de preferíos

    Llista d'elementos destacaos nun entornu Web. El términu "destacaos" pue venceyase a coses estremaes, como: non lleíos, importantes, nuevos, preferíos, etc.

    HTML attribute

    atributu "HTML"

    Les páxines Web tán iguaes con un llinguaxe denomáu HTML. Nos documentos HTML amiéstense dellos símbolos qu'ufren la posibilidá d'especificar qué ye un títulu, qué ye un párrafu, qué ye una llista o tabla, etc. Los atributos son la parte del llinguaxe HTML que permiten especificar cómo ye esi títulu, el párrafu o la llista.

    hub

    amestador, hub, Multiplicador

    Preséu que dexa compartir una conexón de rede a munchos equipos. La so función lléndase a repetir les señales que recibe peles diferentes boques de conexón.

    hyperlink

    hiperenllaz

    Lligazón qu'un documentu caltién con otru rellacionáu. Calcando enriba'l mesmu l'usuariu solicitará la visualización del nuevu documentu enllazáu.

    Hypertext Mark-up Language (HTML)

    HTML

    Denómase "HTML" al llinguaxe d'hipertestu sofitáu en XML y estandarizáu pola W3C que s'emplega pa presentar conteníos na Web. Tien como carauterística más importante el ser a referenciar documentos remotos xenerando con ello un entornu de navegación ente recursos.

    HyperText Transfer Protocol (http)

    http

    Protocolu del nivel d'aplicación diseñáu pal tresporte d'hipertestu. Nun entornu cliente/sirvidor ye a tresportar cualquier clas d'información ente un sirvidor remotu y el PC del usuariu. Ye'l protocolu base de los servicios Web magar que tamién s'emplegue n'otros tipos de sistemes como'l P2P.

    inbox

    caxa d'entrada, bandexa d'entrada

    Parte del operativu de corréu electrónicu onde s'asitien los correos que-y lleguen al usuariu. Tamién ye l'espaciu d'almacenamientu nel sirvidor de corréu onde se guarden los mensaxes d'un usuariu hasta qu'esti los descarga.

    information and communications technologies

    teunoloxía de la informática y de les comunicaciones, TIC

    Entornu teunolóxicu rellacionáu colos sistemes informáticos y les telecomunicaciones.

    information channels

    canales d'información

    Cualesquier mediu emplegáu pa esparder información.

    information industry

    industria informática

    Industria que desendolca trabayos rellacionaos cola sociedá de la información, inxertos dientro de la estaya informática.

    information provider

    fornidor d'información

    Empresa que facilita información algamable al traviés de la rede Internet.

    insert

    inxertar

    ...

    instant messaging

    mensaxería nel intre

    Conxuntu de teunoloxíes que son a unviar y recibir mensaxes nel intre ente dellos usuarios, faciendo posible qu'estos alderiquen ente ellos.

    Integrated Services Digital Network (ISDN)

    ISDN, rede dixital de servicios inxertos

    Teunoloxía de rede que permite l'establecimientu de conexones dixitales estremu a estremu.

    Interent Protocol (IP)

    protocolu d'Internet, IP

    Protocolu del nivel de rede que fai de capa d'interconexón de les estremaes redes d'Internet

    interest group

    grupu d'interés

    Grupu iguáu por dalguna clas d'organización o consorciu pa la fechura de trabayos d'estandarización o investigación nun terrén determinao. Un exemplu d'estos grupos puen ser el MPEG-21 del MPEG o'l SYMM Group del W3C.

    internal link

    enllaz internu

    Conexón entre dos recursos d'Internet que nun cunta con información dafechu pa llegar al recursu, sinon que necesita la direición d'otru.

    internaut

    internauta

    Usuariu de los servicios allugaos na rede Internet.

    Internet address

    señes d'Internet, señes IP

    Identificador xebráu en 4 bloques de númberos entre 0 y 255, separtaos por puntos, que denoma a un preséu n'Internet.

    Internet network

    rede Internet, Internet

    Rede virtual que ye a interconeutar redes de diferentes tipos y compañíes pente medies del emplegu de l'arquitectura de protocolos TCP/IP

    Internet Relay Chat (IRC)

    IRC

    Serviciu d'Internet empobináu a la comunicación interactiva onde dellos usuarios escriben comentarios que se tresmiten al empar a tolos que participen nel diálogu.

    Internet Service Domain Name (ISDN)

    nome de dominiu de serviciu d'Internet

    Identificador asociáu a un conxuntu de recursos venceyaos a una compañía, organización, institución o grupu.

    Internet surfing

    navegar pela Rede, restolar pela Rede

    Aición de movese ente diferentes documentos Web al traviés d'enllaces nos mesmos documentos.

    internetwork

    interrede

    Rede qu'interconeuta redes de comunicaciones.

    internetworking

    trabayu en rede

    Fechu de llevar darréu un llabor profesional de mou non presencial y emplegando la rede Internet.

    Intranet

    intranet

    Rede interna y propia d'una compañía, institución o grupu que dexa la posibilidá d'accesu y intercomunicación ente los sos trabayadores.

    IP television

    televisión IP

    Conxuntu de teunoloxíes que faen posible la tresmisión de señales de TV al traviés de redes IP.

    Kernel

    Noyu, Kernel

    Parte fundamental d'un sistema operativu.

    language

    llingua

    ...

    link

    enllaz

    Lligazón qu'un documentu caltién con otru rellacionáu. Calcando enriba'l mesmu l'usuariu solicitará la visualización del nuevu documentu enllazáu.

    local access number

    númberu d'accesu telefónicu

    Númberu de teléfonu que s'emplega pa coneutase a Internet per módem telefónicu.

    lurk

    esclucar

    Aición de participar pasivamente nuna comunidá virtual. El casu más espardíu ye'l de la persona qu'emplega los foros d'Internet pero ensin enxamás nun escribir nellos.

    lurker

    esclucador

    Usuariu de servicios d'internet comunitarios que nun fai otro que recibir, ensin aportar un res. El casu típicu ye l'usuariu de foros d'Internet qu'enxamas nun escribe nel foru; llee lo que escriben otros usuarios namái. Pue pescudase como un usuariu pasivu d'una comunidá virtual.

    mail program

    programa de corréu

    Programa pal unvíu y receición de correos electrónicos.

    mail server

    sirvidor de corréu

    Ordenador qu'amiesta un programa que lu fai actuar como una oficina de correos electrónica. Ye a recibir y unviar correos lo mesmo a usuarios del propiu sirvidor como d'otros.

    mailing list moderator

    empobinador de llista de corréu

    Persona que xestiona l'intercambéu de correos ente un conxuntu de persones rexistraes nuna llista.

    message body

    cuerpu del mensaxe

    Parte del corréu electrónicu que contién el mensaxe empobináu espresamente al destinatariu.

    micropayment

    micropagu

    Sistema pa facer pagos de pequeñes cantidaes n'Internet que ye una alternativa a les transaiciones con tarxeta de creitu. Un tipu pue ser el pagu mediante l'unviu d'un SMS.

    microtransaction

    microtransaición

    Fechu de comprar o vender un bien d'un valor mui pequeñu n'Internet.

    mirror site

    espeyu

    Sitiu d'encontu que fai posible l'accesu cuando falla'l principal o cuando s'alluga más cerca del destinatariu col envís de facer tresmisiones apriesa.

    moderated newsgroup

    foru llendáu

    Foru onde los llectores puen unviar los sos propios mensaxes y que cunta con un llendador que decide si los mensaxes unviaos puen espublizase o non.

    moderator

    llendador

    Persona que xestiona les conversaciones nun foru d'internet y curia'l sentíu de les mesmes.

    Mouse

    Mur

    Preséu d'entrada pa un equipu que sirve pa desplazar un punteru nuna pantalla. Recibe'l nome pola so forma asemeyada a un mur.

    navigator

    navegador, restolador

    Programa o sistema pa la busca de documentos n'Internet pente medies de pallabres clave.

    Net site

    sitiu d'Internet

    Portal Web o llugar d'Internet onde s'ufren servicios.

    Net Speak

    xíriga d'Internet

    Xíriga emplegada n'Internet. Davezu lo que se quier ye aforrar pulsaciones del tecláu; poro, acúrtiense les pallabres o fáense nueves abreviatures.

    Netart

    arte electrónicu

    Movimientu artísticu qu'emplega Internet como ferramienta principal d'espardimientu o como materia primo pal so trabayu.

    Netrepreneur

    empresariu d'Internet

    Persona que fai negocios al traviés de la rede Internet.

    networ operations center (noc)

    centru d'operaciones de rede (noc)

    Sitiu dende'l que se xestiona una rede o una parte d'una rede, normalmente d'un operador de comunicaciones.

    network configuration

    configuración de rede

    Afitamientu de los valores y preseos d'una rede que faen vidable'l so funcionamientu.

    Network switcher

    Direicionador de rede

    Preséu de rede que direiciona el tráficu de datos d'una rede.

    new

    nuevu

    ...

    newbie

    usuariu non avezáu

    Usuariu d'un serviciu d'Internet ensin esperiencia anterior nel so funcionamientu.

    nickname

    nomatu

    Nome que s'emplega n'Internet pa identificar con él a un usuariu nun serviciu concretu. El casu más espardíu ye'l d'una persona que'escribe daqué nun foru. L'autor, pa identificase, ponse un nome imaxinariu. Davezu emplégase'l términu "Nick", del orixinal inglés "Nickname".

    numbered list

    llista numberada

    Llista d'elementos en "HTML" que s'identifiquen al traviés de númberos ordenaos.

    object

    oxetu

    ...

    OK

    Aceutar

    Amosar conformidá [a un mensax del sistema]

    on the Internet

    na Rede

    Relativu a la llocalización de cualquier recursu n'Internet.

    online advertising

    publicidá na Rede

    Publicidá fecha al traviés de servicios d'internet qu'ufre al usuariu la so visualización y, nel so casu, la compra de productos estremaos.

    online merchant

    mercaderu virtual

    Persona que viende los sos productos na rede.

    online sales

    ventes na rede

    Xera o sistema que fai posible vender productos o servicios al traviés de la rede.

    online shop

    tienda electrónica

    Portal Web qu'ufierta productos que se puen mercar pente medies d'operaciones electróniques.

    online transaction

    transaición electrónica

    Operación comercial fecha al traviés d'un sistema informáticu.

    openning tag

    marca d'entamu, etiqueta d'entamu

    Elementu que define l'aniciu de dalgún tipu d'elementu o descripción "XML".

    option button

    botón de seleición

    Ñiciu de control, nun programa o nuna páxina Web, que-y dexa al usuariu escoyer una opción de control entre una riestra de posibilidaes.

    organize

    encadarmar

    ...

    outbox

    caxa de salida, bandexa de salida

    Parte del operativu de corréu electrónicu onde s'asitien temporalmente los correos qu'unvía l'usuariu. Cuando l'usuariu unvía un corréu, ésti nun se manda nel intre sinón que suel esperar un tiempu determináu enantes de contautar col sirvidor. Poro, los mensaxes esperen nesta parte del operativu de corréu.

    Overflow

    Sobrecarga

    Fallu de software al intentar copiar una cantidá de datos nuna estaya que nun caben, pasando a otra estaya, lo que puede dar problemes

    packet sniffer

    recoyedor y analizador de paquetes

    Sistema que dexa recoyer los paquetes qu'anden per una rede de comunicaciones. Empléguenlu los equipos d'análisis y los "pirates" pa llograr saber qué ye lo qu'anda pela rede.

    pause

    posa (aición), posar (vb.)

    ...

    payment gateway

    pasera de pagu

    Sistema pel qu'una tienda d'Internet facilita a un usuariu conexón a un bancu pa facer el pagu d'una compra de mou seguru.

    peer to peer systems/services (P2P)

    sistemes/servicios ente pares, P2P

    Sistemes que nun se basen nel modelu cliente/sirvidor convencional, sinón qu'un mesmu programa fai de cliente y sirvidor al empar. Por exemplu, dalgunos programes de baxada de ficheros ufren la posibilidá a un usuariu de baxar archivos al mesmu tiempu que dexen qu'otros usuarios empleguen ficheros del so ordenador.

    personal home page

    páxina personal

    Fueya Web con información personal.

    phishing

    phishing

    Conxuntu de téuniques que dexen a un atacante engañar a un usuariu d'Internet pa que-y unvíe datos confidenciales.

    pipe

    canal de comunicación

    Esti términu fai referencia a una canal unidireicional de comunicación ente dos procesos.

    Play

    Reproducir

    ...

    plug-in

    módulu complementariu, plug-in, plugin

    Programa d'ordenador que s'inxer como complementu d'otru programa, dando-y al caberu una funcionalidá amestada. Asina, el programa principal executa'l programa secundariu cuando lu necesita pa daqué. Anguaño tán mui espardíos, sobre too como complementos de los navegadores d'Internet. Por exemplu, un navegador davezu nun ye a lleer archivos pdf; poro, ye necesario amesta-y un complementu (o "plugin") pa poder lleer esta mena d'archivos.

    podcast

    podcast

    Conxuntu de téuniques pa facer archivos de soníu y espardelos. d'esti mou un usuariu podrá soscribise y baxalos de la rede pa sentilos cuando-y pruya.

    pop-up

    ventanu, ventanu emerxente

    ...

    port

    puertu

    Puntu lóxicu d'accesu a la rede pa les aplicaciones y servicios que tán activos nun ordenador. Pue acutalos el propiu programa o escoyelos el sistema operativu.

    post (action)

    espublizar

    Asoleyar una anuncia o un mensaxe nun sitiu d'Internet.

    postmaster

    xestor de corréu

    Sistema pa l'alministración d'estafetes de corréu electróniques.

    Provider

    Fornidor

    Empresa dedicada a coneutar a Internet a los usuarios, o les estremaes redes que tengan, y a dar el sofitu necesariu pa que l'accesu furrule bien.

    proxy

    proxy

    Davezu ye un términu que s'emplega pa referise a un programa que representa a otru, faciendo d'intermediariu. El casu más espardíu ye'l d'un "proxy Web", que ye un programa que dexa la posibilidá d'entrar n'Internet a dellos navegadores que de mano nun podríen acceder pola mor de seguridá o d'otra mena de cuestiones. Cuando un usuariu quier aniciar una páxina Web, el so navegador manda-y la petición al "proxy" y el "proxy" tresmítela al sirvidor de destín. La respuesta va del sirvidor al "proxy" y del "proxy" al navegador.

    proxy server

    sirvidor proxy

    Ordenador qu'amiesta un programa específicu que-y permite ser un puntu intermediu ente los clientes y el sirvidor. La función específica que fai depende de la clas de serviciu.

    Quality of Service (QoS)

    calidá de serviciu

    Conxuntu de métriques que s'empleguen pa evaluar la calidá cola que s'ufierta a un usuariu un serviciu.

    query template

    modelu de consulta

    Fechu de mercar o vender un bien d'un valor mui pequeñu n'Internet.

    Quit

    Colar

    D'una aplicación o sistema.

    radio button

    botón d'escoyeta

    Ñiciu de control, nun programa o nuna páxina Web, que-y dexa al usuariu escoyer una opción de control entre una riestra de posibilidaes.

    Random

    Al debalu

    Ensin regles nin orde [ex: Caráuteres xeneraos al debalu pa una clave temporal. Sentir música al debalu, ensin escoyer los cantares.]

    Redo

    Refacer

    ...

    Replace

    Trocar

    Sustituyir un ficheru por otru, [cadenes de testu, etc.]

    Repository

    Depósitu

    Llugar (sirvidor) onde se deposita software o otru material, pa ponelu a disposición pública.

    Reset

    Reafitar, Rearmar

    Reafitar: poner [unes preferecies, opciones, etc.] como taba nun principiu. Rearmar: Reaniciar un sistema

    Restart

    Reaniciar

    Zarra, salir o apagara y poner en funcionamientu otra vuelta y de secute un sistema, aplicación, etc...

    rip

    rippear

    Aición de copiar los archivos d'un DVD al discu duru, dexando al llau la proteición que traen de serie.

    Rotate

    Voltiar

    Dar vuelta o dar la vuelta a [daqué]. (ex: una semeya, videu, etc.)

    Router

    Empobinador, Router

    Preséu de rede qu'indica les direiciones que tienen de siguir los distintos paquetes que n'ella circulen.

    Routing Internet Protocol (RIP)

    protocolu de direicionamientu d'Internet, RIP

    Protocolu de direicionamientu sofitáu en vectores de distancies, onde la métrica emplegada ye'l númberu de saltos.

    Row

    Filera

    Conxuntu d'elementos que s'amuesen ordenaos un detrás d'otru n'horizontal [caxellos nuna fueya de cálculu, etc.]

    Save

    Guardar

    Guardar un documentu o ficheru en un espaciu físicu o virtual d'un sistema.

    script

    script

    Conxuntu d'instrucciones nun llinguaxe determináu pal desarrollu d'aplicaciones posteriores. Tamién se conoz como "programa llixeru".

    scripting

    programación de scripts

    Fechura d'aplicaciones llixeres afitaes en llinguaxes de programación cenciellos y empobinaos al desarrollu rápidu de programes.

    Search

    Guetar

    Un ficheru, una cadena de testu, etc...

    search engine

    guetador, buscador

    Sistema pa buscar un documentu emplegando dalguna pallabra clave o elementu del mesmu.

    secure certificate

    certificáu de seguridá

    Certificáu emitíu por una entidá certificadora que dexa a los clientes d'una compañía d'Internet tener seguranza de que la empresa ye la que diz ser.

    Secure Electronic Transaction

    transaición electrónica segura

    Procesu que fai posible la igua d'operaciones comerciales segures al traviés de la rede Internet.

    Select

    Seleicionar, esbillar

    ...

    semantic Web

    Web semántica

    Fueya Web que caltién información semántica al rodiu de los sos conteníos pa facer vidables busques y rellaciones con otros documentos.

    server computer

    sirvidor

    Ordenador qu'amiesta un programa específicu que-y permite ufiertar un serviciu a traviés de la rede.

    server-side

    del llau del sirvidor

    Función que se fai nel llau del sirvidor en sistemes que tienen arquitectures cliente/sirvidor.

    service provider

    fornidor de servicios

    Empresa que facilita servicios algamables al traviés de la rede Internet.

    Set

    Afitar

    Poner seguru y en condiciones [preferencies, opciones, etc.]

    set-top box (STB)

    descodificador

    Preséu que fai posible'l camudamientu y/o descodificiación d'una señal pa la so visualización nuna pantalla. Arriendes d'ello, dexa acceder a Internet y al usu de dellos tipos de servicios interactivos.

    shoulder surfer

    validador de llicencia

    Preséu emplegáu por dellos programes pa torgar l'usu de copies pirates. L'aplicación unvía un mensaxe al puertu onde s'asitia'l validador de llicencia. Esta torna un mensaxe de respuesta. En casu de nun tener esti validador el programa dexará de funcionar.

    Show

    Amosar

    Facer visible un elementu

    Simple Mail Transfer Protocol (SMTP)

    protocolu simple de tresferencia de corréu, SMTP

    Protocolu del nivel d'aplicación pal intercambéu de mensaxes de corréu electrónicu ente delles estafetes.

    site map

    mapa de Web

    Esquema qu'individualiza les fueyes d'un sitiu Web y la navegación ente les mesmes.

    slot

    Coneutor

    Ralura pola que pueden espandise les funcionalidaes d'un hardware coneutando-y otru.

    snail mail

    corréu postal

    Serviciu de corréu postal.

    sort

    axeitar

    ...

    source code

    códigu fonte

    Códigu desendolcáu por un programador pa ser recuperáu y executáu darréu n'ordenador.

    spam

    corréu puxarra, spam

    Corréu electrónicu qu'un usuariu recibe ensin solicitalu o d'un remitente non conocíu. Davezu trátase de mensaxes con un oxetivu comercial y dacuando puen tresportar virus inxertos.

    Start

    Aniciar

    Poner en funcionamientu un sistema, aplicación, etc

    streaming technology

    teunoloxía de streaming

    Conxuntu de teunoloxíes pa facer una distribución de videu per Internet, pente medies d'una información xebrada, una distribución temporizada y una aplicación de téuniques de calidá de serviciu.

    streaming video

    fluxu de videu

    Conxuntu de conteníos de videu que se tresmite a un usuariu dende un sirvidor alloñáu.

    style sheet

    fueya d'estilu

    Elementu Web especificáu pol W3C que define la representación visual del conteníu de les fueyes HTML asociaes.

    Subject

    Asuntu

    sust. Cuestión o materia [de la que se fala, nun corréu, mensaxe, etc]

    subnetwork

    sorrede

    Conxuntu d'ordenadores dientro d'un sistema que s'organicen iguando una rede.

    Support

    Sofitu

    Aida qu'una persona ufre a otra pa superar dalgún problema téunicu.

    system operator

    alministrador del sistema

    Persona que tien al so cargu l'alministración d'un sistema informáticu.

    tab

    llingüeta

    ...

    tag

    marca, etiqueta

    Elementu definíu con un conxuntu de carauteres llendaos por "<" y ">" propios de los llinguaxes de representación sofitaos en "XML". Xeneralmente defínense por pareyes, de mou que hai un elementu d'entamu y otru de pieslle.

    Telnet

    Telnet

    Serviciu que dexa facer xestiones interactives nun computador alloñáu.

    thumbnail image

    imaxe amenorgada

    Imaxe de tamañu reducíu que se pon como ñiciu de la imaxe completa. Emplégase pa economizar espaciu nes fueyes Web.

    To store

    Atroxar

    Guardar, almacenar datos nun sistema.

    Tool

    Ferramienta

    ...

    top-level domain name

    nome de dominiu cimeru

    Identificador del dominiu nel primer nivel xerárquicu.

    Transmission Control Protocol (TCP)

    protocolu de control de la tresmisión, TCP

    Protocolu del nivel de tresporte, que tien como principales carauterístiques que ye fiable y ta orientáu a la conexón.

    trojan

    troyán

    Conxuntu d'instrucciones dañibles que, tapecíes dientro un programa, xueguen un llabor estremáu al que s'espera d'elles.

    undo

    desfacer

    ...

    uniform resource locator (URL)

    URL

    Nome o identificador que fai posible atopar un recursu en cualquier puntu de la rede Internet.

    unsubscribe

    dase de baxa, desapuntase, esborrase

    Separtase de dalgún tipu de serviciu basáu en soscripción, por exemplu, d'una llista de corréu.

    update

    anovar

    ...

    upload

    xubir

    Tresmitir y atropar dalguna clas d'archivos nun sirvidor.

    video conferencing

    videuconferencia

    Sistema qu'ufre la posibilidá de comunicaciones de videu bidireicional faciendo posible un aconceyamientu virtual ente dellos puntos.

    video server

    sirvidor de videu

    Ordenador qu'amiesta un programa específicu que-y permite ufiertar servicios de soníu y videu per Internet.

    viewer

    visor

    Programa que dexa ver el conteníu d'algún tipu de ficheru.

    virtual market

    mercáu virtual

    Mercáu n'Internet onde los usuarios puen buscar coses, esaminar los artículos disponibles, mercar daqué y facer pagu.

    virtual office

    oficina electrónica

    Portal d'Internet que dexa facer dellos llabores de mou qu'asemeya lo que se pue facer nuna oficina tradicional.

    virtual private network (vpn)

    rede privada virtual, VPN

    Rede lóxica qu'emplega una o más redes físiques, cifrando los datos que s'unvíen col envís de protexelos.

    virtual sex

    sexu na rede, cibersexu

    Conteníos y servicios de temática sexual ufiertaos a traviés d'Internet.

    virtual travel

    viaxe virtual

    Mou de conocer llugares emplegando la rede Internet. Trátase de dir baxando información al rodiu del sitiu qu'una persona quier conocer.

    virus

    virus

    Secuencia de códigu dañible que s'inxerta nun programa, de mou qu'al executase ye a xenerar dalgún dañu nel ordenador qu'enceta. Estos códigos son a reproducise lo mesmo que los virus biolóxicos.

    visited link

    enllaz andáu, enllaz visitáu

    Conexón ente dos recursos d'Internet que yá s'emplegó previamente.

    volume

    volume

    ...

    Warning

    Avisu

    Mensaxe qu'amuesa un sistema o aplicación pa llamar l'atención sobre dalgún socesu importante.

    Web design

    diseñu d'un sitiu Web

    Procesu pel que se diseña un sitiu afitáu nun conxuntu de fueyes Web.

    Web designer

    diseñador Web

    Persona que fai o igua una páxina Web.

    Web editor

    editor de webs

    Aplicación informática pa la edición de documentos en formatu "XML" o dalgún de los sos derivaos.

    Web list

    llistáu de Webs

    Rellación de fueyes Web.

    Web page

    páxina Web

    Documentu multimedia que funciona pente medies d'un navegador (inclúi testu, imáxenes, etc.).

    Web server

    sirvidor Web

    Ordenador qu'amiesta un programa específicu que-y permite ufiertar un serviciu Web.

    Web site

    sitiu Web

    Conxuntu de fueyes Web d'una empresa, grupu o institución.

    Webmaster

    alministrador Web

    Persona qu'alministra un sitiu Web. Ye l'usuariu d'un sirvidor d'Internet que tien el preste pa espublizar una páxina Web, camudar l'estilu o conteníu de les páxines, etc. Davezu, suel dexar unes señes de corréu o dalgún mecanismu de contautu nes páxines col envís de que-y digan, nel so casu, si daqué nun funciona bien.

    wiki

    wiki

    Sitiu Web collaborativu que puen editar en comuña dellos usuarios. D'esti mou y llueu de rexistrase, un usuariu pue amestar, esborrar o camudar información ufiertada previamente por otru usuariu.

    window

    ventana

    ...

    wireless application protocol (WAP)

    protocolu d'aplicación inalámbricu, WAP

    Arquiteutura de protocolos pa comunicaciones de datos al traviés de redes de telefonía móvil. Anguaño hai dos versiones "WAP 1.0" y "WAP 2.0", siendo la cabera dafechu compatible cola arquiteutura d'Internet "TCP/IP".

    wizard

    encontu, asistente

    ...

    World Wide Web (WWW)

    Web, WWW

    Serviciu d'Internet que fai posible la baxada de documentos d'hipertestu.

    worm

    guxán

    Programa dañible que ye a executase y espardese por sí mesmu. De xemes en cuando, tresporta un virus qu'ataca a los equipos onde s'asitia.

    Zoom in

    Averar, Aumentar

    Averar o aumentar un elementu pa velu más grande [una semeya, testu... etc]

    Zoom out

    Allonxar, Amenorgar

    Allonxar o amenorgar un elementu pa velu más pequeñu [una semeya, testu... etc]

glosariu-asturian (last edited 2020-08-15 07:17:09 by fitojb)